У Генеральнай пракуратуры адбылася рэспубліканская каардынацыйная нарада па барацьбе са злачыннасцю і карупцыяй

Пад старшынствам Генеральнага пракурора Рэспублікі Беларусь Андрэя Шведа адбылося пасяджэнне рэспубліканскай каардынацыйнай нарады, на якой разгледжаны пытанні эфектыўнасці мер, што прымаюцца дзяржаўнымі органамі і іншымі арганізацыямі па барацьбе з карупцыяй.

У рабоце нарады прынялі ўдзел Старшыня Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь Валянцін Сукала, Намеснік Кіраўніка Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Вольга Чупрыс, Намеснік Дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь Аляксандр Рахманаў, кіраўнік Апарата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь Валерый Вакульчык, Старшыня Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь Дзмітрый Гара, Старшыня Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз Рэспублікі Беларусь Аляксей Волкаў, Старшыня Дзяржаўнага мытнага камітэта Рэспублікі Беларусь Уладзімір Арлоўскі, Міністр па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь Вадзім Сіняўскі, начальнік Аператыўна-аналітычнага цэнтра пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь Андрэй Паўлючэнка, Міністр сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь Юрый Горлаў, старшыня Мінскага гарвыканкама Уладзімір Кахараў, намеснік Міністра ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь Генадзь Казакевіч, намеснік Міністра прамысловасці Рэспублікі Беларусь Андрэй Канюшка, намеснікі Генеральнага пракурора Рэспублікі Беларусь, пракуроры абласцей і горада Мінска, начальнікі абласных і горада Мінска ўпраўленняў унутраных спраў, іншыя службовыя асобы.

Адкрываючы пасяджэнне, Андрэй Швед адзначыў, што ў Рэспубліцы Беларусь паслядоўна праводзіцца дзяржаўная палітыка ў сферы барацьбы з карупцыяй. Рэалізуецца комплекс мерапрыемстваў, накіраваных на выяўленне, спыненне і папярэджанне карупцыйных правапарушэнняў, устараненне прычын і ўмоў, якія ім садзейнічаюць. Прынятыя праваахоўнымі органамі меры дазволілі выявіць крымінальныя схемы ў найбольш значных сферах эканамічнай дзейнасці.

Даведачна. На працягу апошніх гадоў колькасць рэгіструемых карупцыйных злачынстваў паступова зніжаецца (з 1603 у 2015 годзе да 1031 у 2024 годзе). Да крымінальнай адказнасці штогод прыцягваецца каля 850 службовых асоб. Не адзінкавыя выпадкі ўчынення такіх злачынстваў асобамі, якія займаюць адказнае становішча.

У структуры карупцыйнай злачыннасці пераважаюць хабарніцтва (48%) і крадзяжы шляхам злоўжывання службовымі паўнамоцтвамі (34%). Больш як 70 працэнтаў такіх злачынстваў учынены пры правядзенні закупак, выкананні дагавораў, аказанні заступніцтва камерцыйным структурам, а таксама распараджэнні рэспубліканскай і камунальнай уласнасцю.

Нанесеная карупцыяй шкода перавысіла 163 млн рублёў.

У ходзе нарады адзначана, што высокі ўзровень карупцыйнай злачыннасці ў асобных сферах і галінах эканомікі сведчаць аб непаўнаце прымаемых рэспубліканскімі органамі дзяржаўнага кіравання, мясцовымі выканаўчымі і распарадчымі органамі мер па прадухіленню карупцыі і выкананню патрабаванняў антыкарупцыйнага заканадаўства.

Пракуроры выяўляюць шматлікія парушэнні парадку правядзення працэдур закупак, прадухілення і ўрэгулявання канфлікту інтарэсаў, запатрабаванні пісьмовых абавязацельстваў, дэклараванні, факты нерацыянальнага расходавання бюджэтных сродкаў, атрымання незаконных узнагарод, незахавання антыкарупцыйных абмежаванняў.

На пасяджэнні адзначана, што работа створаных у арганізацыях антыкарупцыйных камісій раённага ўзроўню ў шэрагу выпадкаў з'яўляецца фармальнай і неэфектыўнай. Рашэнні такіх камісій грунтуюцца пераважна на інфармацыі, якая паступае ад праваахоўных органаў. Выяўленню і ліквідацыі прычын і ўмоў, якія садзейнічаюць карупцыі, належнай увагі не ўдзяляецца. Меры, якія прымаюцца, нярэдка абмяжоўваюцца прыцягненнем вінаватых асоб да дысцыплінарнай адказнасці.

Неналежным чынам вырашаюцца пытанні падбору і расстаноўкі кіруючых кадраў: кожнае пятае карупцыйнае злачынства ўчынена кіраўніком дзяржаўнага органа або іншай арганізацыі, абавязаным асабіста прымаць меры, накіраваныя на барацьбу з карупцыяй.

Мясцовымі выканаўчымі і распарадчымі органамі не забяспечаны належны кантроль за выкананнем абмежаванняў на працаўладкаванне асоб, звольненых па дыскрэдытуючых падставах.

Недастатковая ўвага надаецца пытанням захавання заканадаўства аб закупках за кошт уласных сродкаў.

Не ў поўнай меры працуе механізм абмежавання ўдзелу ў дзяржаўных закупках юрыдычных асоб, якія прыцягваліся да адказнасці за подкуп.

Адсутнасць прававога абмежавання дазваляе юрыдычным асобам, абвінавачаным у карупцыі, іншай супрацьпраўнай дзейнасці, удзельнічаць у дзяржаўных закупках на біржавых таргах.

У завяршэнне Генеральны пракурор Рэспублікі Беларусь арыентаваў следчых на магчымасць правядзення з 1 верасня 2025 г. па крымінальных справах крыміналагічных экспертыз спецыялістамі НПЦ Генеральнай пракуратуры па фактах учынення службовымі асобамі карупцыйных злачынстваў у выпадку, калі ёсць прыкметы таго, што прычыны і ўмовы, якія садзейнічалі ўчыненню злачынства, маглі быць абумоўлены недахопамі прававога рэгулявання. Нараўне з іншымі прапановамі даручыў вывучыць пытанне падрыхтоўкі нарматыўнага прававога акта, які ўстанаўлівае адзіны парадак (механізм) інфармавання праваахоўных органаў кіраўнікамі дзяржаўных органаў і арганізацый аб фактах учынення падпарадкаванымі работнікамі карупцыйных правапарушэнняў і іншых дзеянняў, якія ствараюць умовы для карупцыі, а таксама напрамкі інфармацыі, звязанай з фактамі, якія сведчаць аб карупцыі.

Па выніках нарады выпрацаваны комплекс канкрэтных арганізацыйна-практычных мер, закліканых павысіць эфектыўнасць барацьбы з карупцыяй.

У межах мерапрыемства Генеральны пракурор Рэспублікі Беларусь Андрэй Швед адказаў на пытанні прадстаўнікоў СМІ.

Фота: Генеральная пракуратура