Праведзены Генеральнай пракуратурай маніторынг электронных гандлёвых пляцовак у сетцы Інтэрнэт выявіў факты неналежнага выканання Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 25 верасня 2023 года № 297 "Аб дзяржаўным уліку і эксплуатацыі грамадзянскіх беспілотных лятальных апаратаў" (далей – Указ), у якім устаноўлена забарона для фізічных асоб на увоз на тэрыторыю краіны, захоўванне, абарот і эксплуатацыю беспілотных лятальных апаратаў (далей – БПЛА), авіяцыйных мадэляў і запасных частак да іх.
У прыватнасці, пры вывучэнні прапаноў аб рэалізацыі тавараў беларускім падраздзяленнем кампаніі "Вайлдберыз" устаноўлена, што ў верасні 2024 года ў названым інтэрнет-магазіне да куплі фізічнымі асобамі - рэзідэнтамі Рэспублікі Беларусь з дастаўкай у краіну былі даступны БПЛА і авіямадэлі.
Напрыклад, у продажы знаходзіліся чатырохвінтавы радыёкіраваны самалёт з вертыкальным узлётам і пасадкай з размахам крылаў 1,1 метра з трохвосевай стабілізацыяй падвеса, відэакамерай з рэжымам здымкі ў высокім дазволе і працягласцю палёту 60 хвілін і далёкасцю 45 км (БПЛА). Або іншы тавар – радыёкіраваны самалёт з размахам крылаў 1,4 м, забяспечаны функцыяй самастойнага вяртання на месца вылету (авіямадэль).
Згодна з Указам да беспілотных аднесены лятальныя апараты, якія выкарыстоўваюцца ў грамадзянскай авіяцыі і прызначаныя для перавозкі грузаў і (або) аснашчаныя лічбавымі камерамі і (або) іншым абсталяваннем, якое дае магчымасць выконваць у працэсе палёту розныя функцыі, а таксама ідэнтыфікуемыя запасныя часткі да такіх апаратаў, якія не адносяцца да прадукцыі ваеннага прызначэння, што кантралюецца ў рамках сістэмы экспартнага кантролю.
Лятальныя апараты без чалавека на борце, кіраванне палётам якіх магчыма толькі пры ўмове візуальнага кантакту з імі, не абсталяваныя ніякім абсталяваннем, якія выкарыстоўваюцца, у тым ліку для забаў, за выключэннем паветраных цацачных шароў, паветраных змеяў і лятучых цацак без дыстанцыйнага кіравання, з'яўляюцца авіямадэлямі.
Адной з асноўных прычын дадзенай сітуацыі пракуроры назвалі непрыняцце гандлёвай пляцоўкай належных мер для забеспячэння няўхільнага выканання нацыянальнага заканадаўства. Гэта практыка павышае рызыкі выкарыстання авіяцыйнай тэхнікі ў супрацьпраўных мэтах, у тым ліку для парушэння грамадскага парадку, экстрэмісцкай дзейнасці і ўчынення актаў тэрарызму.
За мінулы перыяд 2024 года ў краіне зафіксаваны шматлікія выпадкі невыканання парадку выкарыстання паветранай прасторы БПЛА, адказнасць за якія прадугледжана ў арт.18.35 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях.
Як вынік – намеснік Генеральнага пракурора ўнёс дырэктару беларускага падраздзялення кампаніі "Вайлдберыз" прадстаўленне, у якім запатрабаваў ліквідаваць прычыны і ўмовы, якія садзейнічалі супрацьпраўнай рэалізацыі фізічным асобам грамадзянскіх беспілотных лятальных апаратаў, авіямадэлей і запасных частак да іх.
Фактычнае выкананне акта нагляду ўзята на кантроль.
Фота: БелТА
Упраўленне ўзаемадзеяння са СМІ
Генеральнай пракуратуры


